Kategori: Coğrafya & Yerleşimler / Kırsal Yerleşim & Mutfak Kültürü
İlçe / Konum: Maçka / Zigana Dağı Kuzey Etekleri
Dönem / Tarih: Tarihî İpek Yolu güzergâhı kırsal yerleşimi
Özet Tanım: Tarihî Zigana Geçidi üzerinde, İpek Yolu konaklama noktası olarak gelişen; doğal otlak yapısı, zengin florası ve tescilli Hamsiköy Sütlacı ile bilinen Maçka ilçesine bağlı tarihî köy ve yerleşim.
Detaylı Bilgi
Hamsiköy, Trabzon-Gümüşhane-İran karayolu üzerinde, Zigana Dağı’nın kuzeye bakan yamaçlarında denizden yaklaşık 1.300 metre yükseklikte kurulmuştur. Bölgenin tarihsel önemi, Doğu Karadeniz limanlarını Doğu Anadolu, İran ve Kafkasya ticaretine bağlayan tarihî İpek Yolu üzerindeki ana kervan geçiş hatlarından biri olmasından kaynaklanır. Osmanlı döneminde kervanların ve yolcuların dinlenme ve iaşe merkezi olmuştur.
Yerleşimin adı yerel Rumca/Lazca etimolojik kökenlerle anılmakla birlikte idari belgelerde tarih boyunca çevre mezra ve yaylalarıyla bir bütün olarak kaydedilmiştir. Hamsiköy, zengin dağ florası ve endemik ot çeşitliliği sayesinde yüksek yağ ve protein oranına sahip süt üretimiyle öne çıkmıştır. Bu sütten geleneksel yöntemlerle fırınlanarak yapılan Hamsiköy Sütlacı, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından menşe adı türünde tescillenmiş bir Coğrafi İşarettir (Tescil No: 262). Günümüzde yayla turizmi, ekoturizm ve gastronomi durağı olarak kentin en bilinen coğrafi değerleri arasındadır.
Kaynakça & Referanslar
- Türk Patent ve Marka Kurumu (2017). Hamsiköy Sütlacı Coğrafi İşaret Tescil Belgesi, Tescil No: 262, Resmî Coğrafi İşaret Bülteni.
- Düzenli, Muzaffer (2014). Tarihî İpek Yolu’nun Trabzon-Tebriz Hattı ve Zigana Geçidi, Trabzon Ticaret ve Sanayi Odası Yayınları, s. 120–135.
- Trabzon Valiliği (2020). Trabzon Doğa ve Kültür Rotaları Rehberi, Trabzon: İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü.